INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu
 Jan Pudełko      Bp Jan Pudełko, wizerunek na podstawie ilustracji książkowej z 1926 roku (TŚ).

Jan Pudełko  

 
 
Biogram został opublikowany w 1986 r. w XXIX tomie Polskiego Słownika Biograficznego.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Pudełko Jan (zm. 1501/2), biskup łucki. Ur. prawdopodobnie w Wilnie, w rodzinie mieszczańskiej, był synem Mikołaja. Pudełko było to zapewne przezwisko lub przydomek. W niektórych dokumentach P. występuje również jako Jan Andruszewicz albo Andruszkiewicz alias Pudełko. Trudno stwierdzić czy było to świadome, dla podniesienia prestiżu własnej osoby, przybranie nazwiska znanego powszechnie na Litwie i Ukrainie, czy też niezamierzona pomyłka kopisty. Niemniej na tej podstawie wielu badaczy (Kurczewski, Simon, Sznarbachowski, Rabikauskas) wymienia go w swych opracowaniach właśnie z tym nazwiskiem, identyfikując go niekiedy mylnie z innym Janem Andruszewiczem, piastującym godność bpa łuckiego w l. 1556–67. Za mieszczańskim pochodzeniem P-i przemawia również fakt posługiwania się przezeń pieczęcią z herbem Żnin (1501). Nie mógł to być jego herb rodowy, ponieważ ani jeden z bardziej znanych herbarzy (Niesiecki, Boniecki), wymieniając jego imię w spisie dostojników kościelnych, nie przypisuje mu żadnego konkretnego herbu. Pieczęci z herbem Żnin używał natomiast bp wileński Maciej (1432), co wskazywałoby na pewne naśladownictwo ze strony P-i, w swoim czasie również kanonika kapituły w Wilnie. Pozostali biskupi łuccy posługiwali się bądź to pieczęcią tego biskupstwa z wizerunkiem Madonny z dzieciątkiem (bp Andrzej 1432), bądź też pieczęcią z własnym herbem rodowym (Wojciech Radziwiłł, 1502).

P. kształcił się na Uniw. Krak., immatrykulowany został w lecie 1470; magisterium sztuk wyzwolonych uzyskał zapewne w r. 1478. Wkrótce po ukończeniu studiów został członkiem kapituły wileńskiej, w której składzie po raz pierwszy był potwierdzony w r. 1486. W dokumencie wystawionym w Wilnie 22 IX 1486 wystąpił jako jeden z reprezentantów kapituły w jej sporze z bpem wileńskim Andrzejem Szeligą o podział spadku po zmarłych: królewiczu Kazimierzu i kustoszu wileńskim Andrzeju. Jako kanonik kapituły wileńskiej P. wymieniony jest również w charakterze świadka na dokumencie z dn. 21 VIII 1489. Będąc już archidiakonem wileńskim, został w r. 1491 powołany przez papieża Innocentego VIII na opuszczone po śmierci Stanisława Stawskiego biskupstwo łuckie. Prowizję papieską uzyskał 2 XII 1491, a w kilka dni później (7 XII) złożył wymaganą zwyczajem opłatę.

P. brał udział w życiu politycznym W. Ks. Lit. W r. 1499 wchodził w skład poselstwa panów lit. do panów polskich. W t. r., dn. 24 VII, jako członek Rady W. Ks. Lit. złożył swój podpis na dokumencie, zatwierdzającym unię polsko-litewską. Dn. 9 IX 1501 w Bielsku podpisał, wraz z innymi członkami Rady, pełnomocnictwo dla posłów w. księcia lit. Aleksandra do udziału w elekcji króla polskiego i przewidywanych pertraktacjach o unię z Polską. P. wymieniony jest też jako świadek w dokumencie wystawionym w Mielniku 18 IX t. r. przez króla elekta polskiego i w. księcia lit. Aleksandra, rezygnującego z przysługujących mu praw patronatu i prezenty do kościołów parafialnych w diec. wileńskiej na rzecz bpa wileńskiego Wojciecha Tabora. Zmarł po 18 IX 1501 (wg hipotez J. Fijałka, a ostatnio P. Rabikauskasa – pod koniec 1501 r.), a przed 30 V 1502, kiedy to papież Aleksander VI wystawił dokument powołujący na wakujące biskupstwo łuckie Wojciecha Radziwiłła.

 

Hierarchia catholica medii aevi, II; – Fijałek J., Uchrzcścijanienie Litwy przez Polskę i zachowanie w niej języka ludu, w: Polska i Litwa w dziejowym stosunku, Kr. 1914; Kurczewski J., Biskupstwo wileńskie, Wil. 1912 s. 31; Rzepnicki F., Vitae praesulum, P. 1762 II; Simon F. A., Supplementa ad historicam narrationem de collegiata Olycensi, w: Academia Caesarea Romano Catholica Ecclesiastica, Petropolitana 1892 s. 20; Sznarbachowski F., Początek i dzieje rzymsko-katolickiej diecezji łucko-żytomierskiej obecnie łuckiej w zarysie, W. 1926 s. 47, 52; – Akta Unii, s. 127, 132, 133; Album stud. Univ. Crac., I 198; Kod. katedry i diec. wil., I 411, 427, 617; Korzeniowski J., Excerpta ex libris manu scriptis Archivi Consistorialis Romani, w: Script. Rer. Pol., XV 79, 81; Relationes Status Dioecesium in Magno Ducatu Lituaniae, Roma 1978 II 13; Statuta nec non liber promotionum, s. 83.

Jerzy Grygiel

 
 

Powiązane zdjęcia

   

Chmura tagów

TAGI

Za pomocą tagów oznaczamy powiązania tematyczne postaci. Pozwalają one eksplorować serwis wg wybranych przez redakcję najważniejszych tematów dla danej postaci.

 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.

Media

 
 
 

Postaci z tego okresu

 

w biogramy.pl

 
 
więcej  

Postaci z tego okresu

 

w ipsb

 

Jan z Głogowa

ok. 1445 - 1507-02-11
polihistor
 
więcej  
  Wyślij materiały Wyślij ankietę
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.